ابراهيم عاملي ( موثق )
373
تفسير عاملي ( فارسي )
خودتان هم بر شما حرام است و دو خواهر را با هم همسر خود نكنيد مگر آنچه زين پيش بوده است كه البتّه خدا آمرزنده است و مهربان . سخن مفسّرين : « وَلا تَنْكِحُوا ما نَكَحَ آباؤُكُمْ » 22 طبرى : يعنى با زنهائى كه پدرهاتان ازدواج كردهاند شما ازدواج نكنيد ، بعضى ديگر گفتهاند : روش ازدواج فاسد پدرهاتان را دنبال نكنيد و آنطور ازدواج نكنيد ، عدّه اى ديگر گفتهاند : مقصود آن است كه اگرچه عمل آنها براى خودشان صحيح بوده است اما براى شما جايز نيست و به آن طريق ازدواج نكنيد كه عمل مردم جاهليت است . « إِلَّا ما قَدْ سَلَفَ » 22 مجمع : يعنى مسئول گذشته نيستند ، بعضى گفتهاند : يعنى آنچه در گذشته انجام دادهايد به حال خود باشد كه گناهى بر شما نيست . بلخى گفته است اين حكم جواز بقاى ازدواجهاى سابق بر خلاف اجماع و اتّفاق علما است و مخالف است با آنچه ما از دين پيغمبر اطَّلاع داريم ، و قطرب گفته است : يعنى : از آنچه گذشته است بپرهيزيد و از آن دست برداريد ، و اين آيه مىفهماند ازدواج با زنى كه در عقد پدر بوده اگرچه با او همبستر نشده باشد يا عمل نامشروع با او كرده است براى فرزند جايز نيست . « إِنَّه كانَ فاحِشَةً » 22 تفسير ابو السّعود : گفتهاند قبح سه درجه دارد : 1 - قبح شرعى ، 2 - عقلى ، 3 - اجتماعى و عادى مردم ، و اين ازدواج بهر سه قسم توصيف شده است : كلمه ى فاحشه بمعنى قبح عقلى است ، « و مقتا » بمعنى قبح شرعى است و « ساءَ سَبِيلًا » بمعنى قبح در نظر مردم و اجتماع است . « حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهاتُكُمْ » 23 مفسّرين نوشتهاند : هر كه مادر و دختر و خواهر و عمّه و خاله و دختر برادر و خواهر شخص باشد چه بىواسطه و چه باواسطه ، مثل جدّه و بالاتر و نواده و پائينتر و عمّه و خاله ى پدر و يا اجداد بالاتر و نواده - هاى برادر و خواهر و هر چه پائينتر تمام مشمول مفاد آيه است . محمّد عبده : براى حرمت همسرى با محارم گفته است : 1 - فقها نوشتهاند كه تحريك تمايل جنسى نسبت به اين خويشاوندان كمتر است از تحريك نسبت به غير